मुंबई शहरातील गोवंडीत रंगला वामनदादांच्या विचारांचा सांस्कृतिक महाजागर

आम्ही भारतीय, साप्ताहिक

अमोल निकाळजे / दि. ८ सप्टेंबर : भीमशाहीर महाकवी वामनदादा कर्डक यांच्या जयंतीनिमित्त दि. ६ सप्टेंबर २०२६ रोजी गोवंडी येथील मध्यवर्ती बुद्ध विहार येथे भव्य भीमगीतांच्या कव्वाली संगीतमय कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. ‘दि बुद्धिस्ट सोसायटी ऑफ इंडिया’चे राष्ट्रीय अध्यक्ष सन्माननीय भीमराव यशवंतराव आंबेडकर तसेच केंद्रीय मंत्री रामदास आठवले यांच्या प्रमुख उपस्थितीत झालेल्या या कार्यक्रमाला मुंबईकरांसह महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून आलेल्या रसिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला.

कार्यक्रमस्थळी झालेली प्रचंड गर्दी, प्रत्येक गीताला मिळणारा उत्स्फूर्त प्रतिसाद, टाळ्यांचा कडकडाट आणि संपूर्ण वातावरणात अनुभवास येणारा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा परिवर्तनवादी विचार यामुळे हा सोहळा संस्मरणीय ठरला.

या कार्यक्रमाचे वैशिष्ट्य केवळ गोवंडीपुरते मर्यादित राहिले नाही. गोवंडीतून सुरू झालेला हा सांस्कृतिक आणि वैचारिक जागर मुंबईच्या सीमा ओलांडून महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक पटलावर पोहोचला, ही अभिमानाची बाब असल्याचे आयोजकांनी सांगितले.

आयोजकांच्या आवाहनाला प्रतिसाद देत महाराष्ट्राच्या विविध भागांतून ज्येष्ठ कलावंत, कवी, गीतकार, साहित्यिक, लेखक, गायक-गायिका, जलसाकार आणि वादक मोठ्या संख्येने गोवंडीत दाखल झाले. आपल्या कला आणि अभिव्यक्तीच्या माध्यमातून त्यांनी महाकवी वामनदादा कर्डक यांना आदरांजली वाहिली. त्यांच्या सादरीकरणातून संगीत, विद्रोही कविता, सामाजिक परिवर्तन, संघर्ष आणि समतेचा विचार यांचा प्रभावी संगम पाहायला मिळाला.

‘वामनदादांनी आपल्या शब्दांना स्वर दिले आणि त्या स्वरांनी पिढ्यान्‌पिढ्या समाजाला जागवले’, याच जागराची परंपरा पुढे नेण्यासाठी महाराष्ट्रातील विविध क्षेत्रांतील दिग्गज कलाकार एकाच मंचावर एकत्र आले. त्यामुळे हा कार्यक्रम केवळ सांगीतिक कार्यक्रम न राहता वामनदादांच्या विचारांचा, बाबासाहेब आंबेडकरांच्या परिवर्तनवादी चळवळीचा आणि समतेच्या लढ्याचा सांस्कृतिक महाजागर ठरला.

मुंबईतील विविध भागांसह महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून आलेल्या रसिकांनी कलाकारांना दिलेला उत्स्फूर्त प्रतिसाद या कार्यक्रमाचे विशेष आकर्षण ठरले. या प्रतिसादामुळे गोवंडीतील या सोहळ्याला मुंबईच्या पलीकडे व्यापक सांस्कृतिक ओळख मिळाली.

‘गोवंडीने कार्यक्रम पाहिला नाही, तर घडवला’

कार्यक्रमाचे आयोजक रुग्णसेवक बिपिन कासार म्हणाले, “कार्यक्रमाला मिळालेले प्रेम, उपस्थिती आणि कलाकारांना मिळालेला उत्स्फूर्त प्रतिसाद यामुळे गोवंडीने पुन्हा एकदा सिद्ध केले की, गोवंडी केवळ मुंबईचा एक भाग नसून सामाजिक, सांस्कृतिक आणि परिवर्तनवादी चळवळींची ताकद आपल्या छातीत घेऊन उभा असलेला सशक्त सांस्कृतिक परिसर आहे.”

“कालचा सोहळा गोवंडीने केवळ पाहिला नाही, तर गोवंडीने तो घडवला. मुंबईने त्याला प्रतिसाद दिला आणि महाराष्ट्रातील कलावंतांनी आपल्या कलेने तो समृद्ध केला. त्यामुळे हा कार्यक्रम एका ठिकाणापुरता मर्यादित न राहता मुंबई-महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक विश्वात आपली स्वतंत्र छाप उमटवून गेला,” असेही कासार यांनी सांगितले.

या भव्य कार्यक्रमासाठी प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष सहकार्य करणाऱ्या सर्व व्यक्ती, कलाकार, साहित्यिक, पत्रकार, कार्यकर्ते, स्वयंसेवक, टीव्ही न्यूज चॅनेल तसेच कार्यक्रमाला उपस्थित राहून सोहळ्याची शोभा वाढविणारे मुंबईकर आणि महाराष्ट्रभरातून या कार्यक्रमाशी जोडले गेलेले रसिक यांचे आयोजकांनी मनःपूर्वक आभार मानले.

“हा कार्यक्रम केवळ वामनदादा कर्डक यांच्या जयंतीची सांगता नव्हती, तर त्यांच्या विचारांचा मुंबई-महाराष्ट्राच्या भूमीतून पुन्हा एकदा झालेला जागर होता. हा जागर येथे थांबणार नाही. दरवर्षी हा कार्यक्रम अधिक व्यापक स्वरूपात साजरा केला जाईल,” अशी ग्वाही आयोजकांनी दिली.

या कार्यक्रमाला मध्यवर्ती बुद्ध विहार कमिटी तसेच शिवाजीनगर पोलीस ठाण्याचे विशेष सहकार्य लाभले.

कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी अश्विनजी निरभवणे, विकीभाई शिंगारे आणि रुग्णसेवक बिपिन भाऊ कासारे यांनी विशेष परिश्रम घेतले.